سبک های رهبری

  • توسط مدیر
  • یکشنبه , 18 اکتبر 2020
  • 0

سبک های رهبری


نویسنده: حانیه فتاحی

 

وقتی تعدادی از افراد برای انجام هدفی ، در کنار هم قرار میگیرند حتی اگر این هدف  رفتن به یک اردو باشد ، نیاز به یک رهبر دارند  .چرا که رهبر در گروه نظرات را  جمع آوری کرده و با تکیه بر نظر اکثریت یک تصمیم واحد میگیرد.

 

 

 

 

رهبری چیست؟

 

به زبان ساده رهبری به معنای تاثیرگذاشتن روی دیگران، نفوذ در دل آنها و همراه ساختن آنها می باشد. بنابراین زمانی که دیگران به دلخواه خود و نه از روی اجبار، از شما پیروی می کنند و با شما همراه می شوند، شما در حال رهبری کردن هستید.

 

براین اساس عنصر کلیدی این تعریف، نفوذ در دل دیگران می باشد. یعنی دیگران رهبر را دوست دارند، او را می پسندند و چون قبولش دارند از وی پیروی می کنند. آنها از وی الهام می گیرند و باور دارند که او می تواند آنها را به خواسته هایشان نزدیک تر کند.

 

جمعی از افراد را در نظر بگیرید که قصد دارند باهمکاری یکدیگر یک روزنامه دیواری درست کنند. اگر این گروه یک رهبر نداشته باشد دائم در بین افراد مشکل به وجود آمده  ودر مورد تقسیم وظایف، کنارآمدنشان  سخت میشود، وجود رهبر در گروه در تقسیم  مسئولیت ها، ارائه راه حل در رفع مشکلات  موثربوده  واز بی نظمی جلوگیری می کند.

با این مثال که برای یک گروه کوچک ذکر شد می توان به ضرورت وجود رهبر در  یک شرکت ،کارخانه ،اداره و …… که تعدادا افراد زیاد تر میشود پی برد .

مسلما هر رهبری که تعداد بیشتری از افراد را هدایت می کند، در سطح بالاتری به رهبری مشغول است و مسئولیت خطیرتری به عهده دارد.

خیلی از افراد تصور می کنند که رهبری فقط مربوط به شرکت های کسب و کار بزرگ یا رهبری سیاسی جوامع بوده و بنابراین مربوط به افراد خاصی می باشد. این تصور البته غلط نیست اما بیانگر همه ماجرا نیست. در واقع رهبران سیاسی یا رهبران شرکت های بزرگ کسب و کار در بالاترین سطح در حال رهبری هستند.

 

اما طبق تعریفی که از رهبری داشتیم همه می توانند در سطح خودشان یک رهبر باشند و هستند.

 

هر زمان که شما کسی را با ایده خود همراه می سازید طوری که فرد به دلخواه از شما پیروی کند، در حال رهبری کردن هستید. ممکن است شما یک معلم باشید که شاگردان خود را با هدف ارتقای سطح و ادب آنها هدایت می کنید. بنابراین شما در سطح کلاس خود در حال رهبری کردن هستید.

 

اگر فرزند شما با اشتیاق و به دلخواه در زمینه خاصی از شما پیروی کند یعنی شما در آن زمینه مشغول رهبری فرزندتان هستید. وقتی در محیط کار مدیرتان در رابطه با یک موضوع با ایده شما همراهی می کند شما در حال رهبری هستید.

 

وقتی یک مربی ورزشی تیمش را به رتبه نخست می رساند و شاگردانش با اشتیاق، راهنمایی های وی را دنبال می کنند وی در حال رهبری است.

 

حال میخواهیم در مورد سبک های رهبری بدانیم:

از سبک رهبری ماهاتما گاندی و وینستون چرچیل گرفته تا مارتین لوترکینگ و استیوجابز، سبک‌ها و شیوه‌های متفاوتی برای رهبری و هدایت افراد وجود دارد ما در این مقاله به ۵سبک اصلی اشاره میکنیم:

 

 

 

 

۱_رهبری اقتدارگرایانه (Autocratic Leadership)

 

در رهبری اقتدارگرایانه، قدرت و اقتدار قانونی، در انحصار رهبر سازمان است و تصمیمات بدون مشورت با اعضای تیم و توسط رهبری گرفته می شود و زیردستان فرصتی برای ارائه پیشنهادات خود ندارند، که به آن رهبری مستبدانه نیز گفته می شود.

رهبران اقتدارگرا، به روشنی انتظارات خود را از زمان و نحوه انجام کار، بیان می کنند. سبک رهبری اقتدارگرا برای سازمان های نظامی مناسب است که در آنها نیاز به کنترل بیشتری بر روی پیروان است. استفاده از سبک رهبری اقتدارگرا باعث تضعیف روحیه افراد می شود. سبک رهبری اقتدارگرا را در یک جمله می توان خلاصه کرد: «همراه با من حرکت کنید».

 

 ۲_رهبری بوروکراتیک (Bureaucratic Leadership)

 

رهبر بوروکرات مانند رهبر اقتدارگرا، به اعضای تیم می گوید که دقیقا چه کاری را چگونه انجام دهند، اما پایه و اساس همه دستورات او سیاست ها و دستورالعمل های سازمان است. در واقع رهبران بوروکراتیک از قوانین و مقررات سازمان پیروی می کنند و روی آنها خیلی تاکید دارند به همین جهت به افراد خیلی کم آزادی می دهند یا اصلا آزادی نمی دهند. رهبری بوروکراتیک جهت سازمان دهی موسسات اداری و خدماتی و سازمان های بزرگ، مناسب است.

 

۳_ رهبری کاریزماتیک (Charismatic Leadership)

 

 رهبری فرهمند یا کاریزماتیک در دوران بی ثباتی و بحران، در سازمان پدید می آید و آینده را بهتر از وضع موجود متجلی می سازد، به همین دلیل برای نجات سازمان از یک بحران مطلوب است. رهبران کاریزماتیک با توسل به نیروی شخصی و توانایی های فردی، افراد را متحول می سازند و اهمیت و ارزش کارها را در وجود آنان تزریق می کنند. رهبری کاریزماتیک یعنی برقراری رابطه ای که در آن، رهبر بدون اعمال زور یا پاداش مالی بر روی پیروان اثر می گذارد. از علل ظهور رهبران کاریزماتیک شرایط بحرانی تاریخی یا اجتماعی است.

رهبر فرهمند خودکامه و دیکتاتور است و همواره عقاید و نظرات خود را بهتر از دیگران می داند؛ در حدی است که دیگران نمی توانند به آن پی ببرند چنین تفکراتی می تواند سازمان را به مسیر خطرناکی هدایت کند . در نتیجه رهبران کاریزماتیک پس از رفع بحران، نمی تواند برای سازمان اثربخش باشند.

 

۴_ رهبری مشارکتی (Participative Leadership)

 

در سبک رهبری مشارکتی یا رهبری دموکراتیک اعضای تیم در فرایند تصمیم گیری مشارکت داده می شوند و اجازه اظهار نظر دارند؛ اما تصمیم نهایی توسط رهبر تیم گرفته می شود در نتیجه کارکنان از رضایت شغلی و بهره وری بالایی برخوردار هستند . سبک رهبری مشارکتی معمولاً موثرترین سبک رهبری محسوب می شود. در این سبک ارتباطات دوسویه است و مناسب سازمان هایی است که نیاز به نوآوری و خلاقیت دارند. از مهم ترین مسائل در این سبک رهبری ایجاد اعتماد برای افزایش انگیزه نیروی انسانی سازمان است.

 

۵_رهبری تفویضی (Delegative Leadership)

 

در سبک رهبری تفویضی  اختیارات به طور کامل به زیردستان واگذار می شود و رهبر هیچ دخالتی در امور نمی کند، زیرا تصور می شود زیردستان دارای شایستگی کافی برای تشخیص موقعیت هستند. این سبک زمانی استفاده می شود که تیم از لحاظ انگیزه و توانایی بالغ باشد. از معایب سبک رهبری تفویضی این است که باعث می شود در هنگام بروز مشکل، همه یکدیگر را به خاطر اشتباهات مقصر بدانند و گروه به درستی هدایت نشود. رفتار هدایتی و حمایتی رهبر، در سبک رهبری تفویضی پایین است، و در نهایت تصمیم گیری بر عهده اعضای تیم خواهد بود.

 

 

 

 

  • facebook
  • googleplus
  • twitter
  • linkedin
  • linkedin
قبلی «
بعدی »

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

*