تصمیم گیری،این آشنایِ غریبه


academyhaft 6 آبان 1399 دقیقه مطالعه
iOS 14

تصمیم گیری،این آشنایِ غریبه

نویسنده : حانیه فتاحی

شاید اختصاص یک مقاله کامل به تصمیم گیری ،موضوعی که اغلب فکر میکنیم آشنایی کامل درمورد آن داریم یه کم عجیب به نظر برسد اما تصمیم گیری در عین حال که خیال بر تبحر در آن داریم مسئله غریبی ست و مهارت داشتن و شناخت اش بسیار مهم است زیرا موضوعی ست که هر روز، حتی هر لحظه در حال دست و پنجه نرم کردن با آن هستیم.

به قول آنتونی رابینز تصمیمات ما هستند که سرنوشت ما را مشخص میکنند پس پرداختن به این موضوع امری ست ضروری.

از لحظه ای که از خواب برمیخیزیم و در فکر این هستیم که صبحانه چه چیزی بخوریم،چه لباسی به تن کنیم،با ماشین برویم یا وسیله نقلیه عمومی ،امروز از کدام مسیر برویم و…… در حال تصمیم گیری هستیم .

گاهی موضوع به اینکه چه بپوشم و کجا بروم و..ختم نمیشود آنقدر مسئله مهم ست که نیاز به مشورت کردن پیدا میکنیم.

تصمیم‌گیری یک فرآیند ذهنی است که طی آن یک مسیر را از میان چندین مسیر انتخاب می‌کنیم.

 در واقع تصمیم گرفتن یعنی توان تشخیص بهترین راه از میان راه‌های متعددی که پیش روی ما قرار دارد. واژه تصمیم‌گیری در لغت به معنای اراده کردن، قصد کردن و در اصطلاح انتخاب کردن از میان دو یا چند راه کار یا گزینه است.

 بنابراین تصمیم‌گیری فرایند ارزشیابی گزینه‌ها و راه‌های موجود، بررسی پیش بینی نتایج هریک از آن‌ها برای رسیدن به هدف و در نهایت انتخاب است.

 تصمیم‌گیری روند شناسایی و انتخاب گزینه‌ها بر اساس ارزش‌ها و ترجیحات تصمیم گیرنده است. هر تصمیم مسئولیت‌ها و نتایجی دارد که بر زندگی انسان تاثیر می‌گذارد. اگر افراد بتوانند فعالانه در مورد اعمالشان تصمیم‌گیری کنند مسلماً در سطوح بالاتری از سلامت روان قرار خواهند گرفت. این مهارت توجه و دقت ما را در زمان تصمیم‌گیری بالا می‌برد و باعث کم شدن خطاها می‌شود. افراد بدون داشتن این مهارت فردی نمی‌تواند انتخاب درست داشته باشند بنابراین مجبوریم  استرس و اضطرابی را که در اثر انتخاب نادرست بر ما وارد می‌شود را تحمل کنیم. هرچه تصمیم‌گیری مناسب و درست تر باشد بهداشت روانی فرد و جامعه را تامین کرده و به ایجاد یک زندگی خوب و موفق کمک می‌کند.

 

چه کسی تصمیم می گیرد؟

 

تصمیم گیری به معنی انتخاب میان راه حل های مختلف است و تصمیم گیرنده به کسی گفته می شود که این انتخاب را انجام می دهد. معمولاً زمانی که کاری به صورت تیمی انجام می شود، یکی از اعضای گروه، نقش مدیریتی و رهبری دارد و تصمیم گیری نهایی بر عهده اوست و یا یک مدیر در طول روز کاری خود، باید تصمیم های فراوانی را اتخاذ کند.

 

تصمیم ممکن است به صورت آنی گرفته شود ولی در اغلب مواقع، برای اتخاذ یک تصمیم ، لازم است که تصمیم گیرنده فرآیند شناسایی، تجزیه و تحلیل، ارزیابی، انتخاب و برنامه ریزی را طی کند.

مراحل تصمیم گیری به صورت کلی عبارتند از:

 

گام اول: شناسایی هدف تصمیم‌ گیری

 

در این مرحله، مسأله باید به‌طور کامل بررسی شود. برای اینکه هدفِ تصمیمتان را به درستی بشناسید، می‌توانید این چند سؤال را از خودتان بپرسید:

 

مشکل دقیقا چیست؟

چرا باید این مشکل حل شود؟

چه کسانی تحت تأثیر این مشکل قرار می‌گیرند؟

آیا برای حل مشکل زمان خاصی وجود دارد؟

 

گام دوم: جمع‌آوری اطلاعات

 

افراد زیادی از مشکلات یک مؤسسه سود می‌برند یا ضرر می‌بینند. به‌علاوه، این مشکل به عوامل زیادی بستگی دارد و همچنین تحت تأثیر مسائل زیادی است. برای حل مشکل، باید تا جایی که امکان دارد در خصوص این عوامل تأثیرگذار و افرادی که تحت تأثیر این مشکل قرار می‌گیرند، اطلاعات جمع‌آوری کنید. برای جمع‌آوری اطلاعات می‌توانید لیستی از حدسیات و احتمالات تهیه کنید و بعد از جمع‌آوری اطلاعات جلوی اسم عاملِ تأثیرگذار، علامت بگذارید.

 

گام سوم: شناسایی اصول برای بررسی راه‌حل‌ها

 

در این مرحله معیارهای اصلی برای بررسی گزینه‌های ممکن باید تعیین شود. وقتی نوبت به تعریف معیار و ضابطه می‌رسد، باید هدف‌های مؤسسه، مثل فرهنگ سازمانی در نظر گرفته شوند.

 

به عنوان مثال، سود یکی از مهم‌ترین مسائل در روند تصمیم‌گیری است. شرکت‌ها معمولا تصمیمی نمی‌گیرند که به سود آنها لطمه‌ای وارد کند؛ مگر اینکه استثنائی وجود داشته باشد. به همین دلیل، معیارهای اصلی باید با توجه به مسأله‌ی پیش رو شناسایی شوند.

 

گام چهارم: طوفان فکری و بررسی راه‌حل‌های مختلف

 

در این مرحله، استفاده از روش طوفان فکری و تهیه‌ی یک لیست از همه‌ی ایده‌ها بهترین کار است. برای به‌کار‌گرفتن روش طوفان فکری باید چند نفری دور هم جمع شوید و در مورد مسأله مورد نظر بحث کنید. هر کسی می‌تواند ایده‌ی خود را بگوید و اینجاست که تعداد زیادی راه‌حل پیشنهاد می‌شود.

 

قبل از خلق ایده، لازم است که علت‌های مشکل و اولویت‌ بندی‌ ها را به‌درستی شناسایی کنید. برای این کار می‌توانید از نمودارهای «علت و معلول» و «منحنی پرتو» (Pareto Chart) استفاده کنید. نمودارهای «علت و معلول» به شما کمک می‌کنند، تمامی علت‌های ممکن را بشناسید. همچنین با استفاده از «منحنی‌ پرتو» می‌توانید علت‌های مشکل را اولویت‌بندی و تأثیرگذارترین آنها را شناسایی کنید.

 

در ادامه می‌توانید برای خلق همه‌‌ی راه‌حل‌های ممکن برای مشکل‌تان اقدام کنید.

 

گام پنجم: ارزیابی گزینه‌ها

 

اصول داوری و معیارهای تصمیم‌گیری‌تان را به‌کار گیرید و همه‌ی راه‌حل‌ها را سبک و سنگین کنید. در این مرحله، تجربه و کیفیت اصول داوری وارد بازی می‌شوند. باید همه‌ی گزینه‌ها را با در نظر گرفتن ویژگی‌های مثبت و منفی‌شان با هم مقایسه کنید.

 

گام ششم: بهترین گزینه را انتخاب کنید

 

اگر مراحل ۱ تا ۵ را با‌دقت انجام دهید، این مرحله برای‌ شما آسان می‌شود. بهتر است بدانید، این مرحله یک نوع تصمیم گیری آگاهانه است؛ زیرا شما همه‌ی مراحل تصمیم‌ گیری را طی کرده‌اید تا بهترین راه‌حل را بیابید و در نهایت انتخاب کنید.

 

گام هفتم: تصمیم‌تان را اجرا کنید

 

تصمیمتان را به نقشه یا مجموعه‌ای از فعالیت‌ها تبدیل کنید و آن را به تنهایی یا با کمک دیگران عملی کنید.

 

گام هشتم: نتیجه‌ها را بررسی کنید

 

نتیجه‌ی تصمیمتان را بررسی کنید. ممکن است لازم باشد موضوعی را یاد بگیرید و آن را در تصمیم گیری‌های بعدی اصلاح کنید. این یکی از بهترین کارهایی است که می‌توانید برای تقویت مهارت تصمیم‌ گیری انجام دهید.

باید اینگونه تاکید کرد که تصمیم گیری در انجام کلیه وظایف مدیریتی و در زندگی روزمره افراد دخالت دارد.

 

 

حرف آخر اینکه وقتی لازم است در مورد مسأله‌ای تصمیم بگیرید باید عواقب مثبت و منفی مرتبط با آن را بسنجید و همیشه به‌نتیجه‌ی مثبت فکر کنید. این کار، امکان ضرر رساندن به مؤسسه را کاهش می‌دهد و کاری می‌کند که شرکت با یک رشد پایدار به جلو حرکت کند. گاهی مواقع، انصراف از تصمیم گیری آسان‌تر به‌نظر می‌رسد؛ مخصوصا وقتی می‌دانید که بعد از گرفتن یک تصمیم سخت باید به هزار نفر جواب پس بدهید، اما تصمیم گیری و قبول مسئولیت آن، تنها راه کنترل وقت و زمان همکاری شما در شرکت است.

 

برچسب‌ها :

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

Rating*