تکنیک سینکتیکس چیست؟


academyhaft 8 خرداد 1400 6 دقیقه مطالعه
iOS 14

امروزه استفاده از روش‌های تفکر خلاق بسیار پرطرفدارتر از گذشته شده است. یکی از روش‌های تفکر خلاق روشی به نام تکنیک سینکتیکس است که با استفاده کردن از تشابه و استعاره، راه حل‌هایی خلاقانه برای حل وضعیت موجود ارائه می‌دهد. تکنیک سینکتیکس توسط چارلز واتینگ طراحی و تنظیم شده است.

در این روش از اعضای گروه خواسته می‌شود عمداً از قیاس و استعاره استفاده کنند تا بتوانند به خلق دیدگاه ها و نظرات جدید بپردازند. قیاس کردن یعنی تشبیه کردن چیزی به چیز دیگر و استعاره یعنی تشبیه ِدور دو چیز غیر مشابه. به عنوان مثال انیشتین وقتی روی تئوری نسبیت خود کار می‌کرد، خودش را جای بچه کوچکی تصور می‌کرد که روی شعاع و پرتو نوری سوار شده و در فضا سواری می‌کند. این تجربه کمک زیادی به اثبات تئوری او کرد.

در این مقاله از سایت آکادمی هفت قصد داریم به بررسی تکنیک سینکتیکس بپردازیم، همچنین در ادامه نیز چند نمونه دیگر از تکنیک‌های تفکر خلاقانه را برای شما عزیزان مطرح کرده‌ایم، پس اگر شما هم جزو آن دسته از افرادی هستید که علاقه به آشنایی با تکنیک سینکتیکس و دیگر تکنیک‌های تفکر خلاقانه را دارید در ادامه این مقاله با ما همراه باشید.

تکنیک سینکتیکس چیست؟

 در تکنیک سینکتیکس اقدام به ترکیب موضوع‌های غیرمرتبط با موضوع اصلی می‌کنیم تا در نهایت به وضعیت‌های مشابه با موضوع برسیم. کلمه سینکتیکس از ریشه یونانی کلمه Synetikos می‌آید که به معنای «وصل کردن چند موضوع مختلف به یکدیگر» است.

طبیعتاً می‌دانید که خلاقیت درواقع هماهنگ کردن موضوعات مختلف در یک قالب یا ساختار جدید است در نتیجه همه تفکرات خلاق شامل تکنیک سینکتیکس می‌شوند. نکته حائز اهمیت در این میان این مسئله است که از تکنیک سینکتیکس برای برانگیختن تفکر خلاق در میان گروهی از افراد استفاده می‌کنند. در تکنیک سینکتیکس اعضاء گروه برای خلق نظرات جدید از روی عمد از قیاس و استعاره استفاده می‌کنند.

فرآیند تکنیک سینکتیکس

(فرآیند تکنیک سینکتیکس)

فرآیند تکنیک سینکتیکس 

به‌طور کلی اگر بخواهیم از تکنیک سینکتیکس استفاده کنیم باید طبق فرآیند ذیل پیش برویم:

  1. ابتدا باید برای دسترسی به ماهیت مشکل اقدام به شناسایی و تجزیه تحلیل آن کنیم.
  2. سپس باید ماهیت به دست آمده را با موضوع‌های غیرمرتبط دیگر ارتباط دهیم.
  3. در این مرحله باید به کشف راه‌حل‌هایی برای موضوع مشابه خود بپردازیم.
  4. درنهایت باید تلاش کنیم تا راه‌حل‌های به‌دست آمده را به راه‌حل نهایی برای مشکل اصلی خود تبدیل کنیم.

موارد فوق توضیحات کاملی در ارتباط با تکنیک سینکتیکس ارائه دادند، در ادامه به بررسی چند تفکر خلاقانه دیگر خواهیم پرداخت.

 تکنیک چه می‌شود اگر…

با این تکنیک برای یافتن ایده‌های جدید از سوالاتی شبیه «چه می‌شود اگر…؟» استفاده کنید و آن را به قدر تکرار و تمرین کنید که برایتان یک عادت شود. به عنوان مثال اگر روی ساخت مداد پاک‌کن کار می‌کنید می‌توانید سوال کنید: چه می‌شود اگر مداد پاک‌کن‌ها خوراکی باشند؟ چه می‌شود اگر مداد پاک‌کن کیلویی فروخته شود؟

مثالهای دیگر: چه می‌شود اگر روزنامه‌ها مجانی بود؟ چه می‌شود اگر خریدار کتاب می‌توانست بخش‌هایی از کتاب را بخرد؟ چه میشود اگر حیوانات برای چیدن میوه‌ها آموزش داده شوند؟

در این تکنیک نوآوری و خلاقیت نقش مهمی دارند به همین منظور در ادامه تعریفی از نوآورید و خلاقیت ارائه کردیم.

نوآوری و خلاقیت

خلاقیت، پیدایی و تولید یک اندیشه و فکر نو است در حالی که نوآوری، عملی ساختن آن اندیشه و فکر است. خلاقیت یک استعداد ذاتی نیست بلکه مهارت‌هایی است که هر شخص می‌تواند بیاموزد و در خودش پرورش بدهد.

فرآیند نوآوری

معمولا نوآوری‌ها به صورت اقدامات متوالی یا از مجرای مراحل پی‌درپی صورت می‌گیرند و  برای اینکه فرایند نوآوری بصورت موفقیت‌آمیز در آید کارآفرینان باید نسبت به این امر اطمینان حاصل کنند که مراحل به ترتیب در حال اجرا می‌باشند. این مراحل یا فرایند نوآوری عبارتند از:

  • نیاز: نارضایتی از وضع موجود و احساس نیاز برای تغییر
  • نظر یا ایده: طرح و برنامه ای که کارآفرین می‌خواهد به اجرا درآورد
  • پذیرفتن: مرحله‌ای که کارآفرین تصمیم به اجرای نظر و یا ایده پیشنهادی می‌گیرد
  • اجرا: مرحله‌ی اجرای ایده‌ها
  • منابع: موارد و منابع لازم جهت اجرایی کردن نوآوری
سطوح نوآوری

(سطوح نوآوری)

سطوح نوآوری

سطح یک

سطح یک از نوآوری را سطح راه‌حل‌های معمولی و بدیهی می‌نامند. در این سطح معمولاً یک ویژگی خاص سیستم اصلاح یا تقویت می‌شود.

سطح دوم

سطح دو را نوآوری‌های کوچک در یک موضوع می‌نامند. برای رسیدن به این نوآوری‌ها داشتن اطلاعات لازم در یک زمینه فناوری کفایت می‌کند. سیستم موجود به آرامی تغییر می‌کند و ویژگی‌های جدید به دست می‌آورد که بهبود آن را تضمین می‌کند.

سطح سوم

سطح سوم را نوآوری بزرگ در یک تکنولوژی می‌نامند. در این سطح، تناقض موجود در سیستم فعلی با معرفی چند عنصر کاملاً جدید حل می‌شود. چنین راه‌حلی در صنعت مورد نظر جهش ایجاد می‌کند.

سطح چهارم

سطح چهارم را نوآوری خارج از محدوده تکنولوژی می‌نامند. در این سطح از نوآوری، تناقض به طور کامل از بین می‌رود و اثرات و پدیده‌های فیزیکی که قبلاً در آن حوزۀ کاری شناخت کمی از آنها وجود داشته، به کار گرفته می‌شود.

سطح پنجم

سطح پنجم از نوآوری را اکتشاف می‌نامند. این سطح به خارج از محدوده دانش زمان خود تعلق دارد. این راه‌حل‌ها وقتی به وجود می‌آیند که پدیده‌ای جدید کشف و برای یک مسئله ابتکاری به کار گرفته شود.

ایده و فرصت چیست؟

مردم معمولاً مفهوم ایده و فرصت را یکی تلقی می‌کنند و تفاوتی بین آنها قائل نمی‌شوند. هرکس ایده‌های فراوانی دارد. هر زمان که شما تصمیمی برای انجام کاری می‌گیرید، بر اساس ایده یا گمانی است که قبل از تصمیم به ذهنتان می‌رسد. اما فرصت در دنیای کسب و کار نیاز جدیدی است که بتوان آن را به کسب و کار یا یک ارزش اقتصادی تبدیل کرد. در واقع کار زیادی باید انجام شود تا یک ایده، به یک فرصت تبدیل شود.

حل خلاقانه مسائل

(حل خلاقانه مسائل)

نظریه حل خلاق مسئله TRIZ

نام تکنیک TRIZ  از سرواژه‌های عبارت روسی Teoria Rezhenia Izobretatelkich گرفته شده است که ترجمه آن به فارسی عبارت است از: تئوری حل خلاقانه مسئله، این تکنیک را در سال 1946 فردی روسی به نام جنریچ آتشولر ابداع کرد. او توانست چهل هزار سند ثبت اختراع را که بهترین راه‌حل‌ها را ارائه داده بودند از بین دویست هزار سند ثبت اختراع انتخاب نماید و پس از بررسی آن‌ها رویه‌های مشخصی را برای دستیابی به هر نوع اختراع، استخراج نماید.

اساس و جوهره این تکنیک مبتنی بر دو اصل است: اول آنکه الهام ایده‌های جدید می‌تواند تصادفی نباشد و به عبارت دیگر، فرآیند نوآوری می‌تواند نظام یافته پی‌ریزی شود و دوم آنکه، در فرآیند حل خلاق مسئله، سعی و خطا، بخصوص در شرایط بسیار پیچیده کارساز و کارآمد نیست. او مکانیزمی را برای حل مسئله طراحی نمود و نام آن را ساز و کار هدایت (Direeting) گذاشت. با استفاده از این ساز و کار نا اطمینانی‌ها کاهش می‌یابد و مسائل پیچیده به مسائل ساده تبدیل می‌شود.

سخن آخر

در این مقاله از سایت آکادمی هفت به بررسی تکنیک سینکتیکس پرداختیم. امیدواریم که این روش برای تمامی شما عزیزانی به دنبال یافتن بهترین راه‌حل‌های خلاقانه ممکن برای حل مشکلات خود دارید مفید واقع شوید. ممنون که تا انتهای این مقاله با ما همراه بودید.

منبع: کارآفرینی نوشته سید محمد سلجوقی

برچسب‌ها :

One thought on “تکنیک سینکتیکس چیست؟”

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

Rating*