ایده، خلاقیت و نوآوری


academyhaft 11 خرداد 1400 دقیقه مطالعه
iOS 14

قطعاً شما نیز این تجربه را داشته‌اید که در مقابله با یک مشکل راه‌حلی نوین به ذهنتان خطور کرده باشد و این یعنی خلاقیت! برای مثال هنگامی‌که وسیله‌ای خراب می‌شود برای تعمیر آن از راه‌حل‌های نوینی استفاده کرده‌اید، فکر و ایده‌ای به ذهنتان رسیده که به نظر می‌رسد قبلاً کسی به آن فکر نکرده باشد، در کودکی برای ساختن کاردستی از لوازم دور انداختی استفاده کردید یا شاید هنوز هم برای انجام کارهایتان روش‌های مخصوص به خود را دارید و ایده‌های منحصر به فردی به ذهنتان خطور می‌کند.

یکی از خاطرات من از خلاقیت در دوران کودکی برای زمانیست که من برای ساخت کاردستی با هدف نمایش فرآیند تولید شیر، از چندین پارچه‌ی دور انداختی، کمی گواش، خودکار مشکی، شیشه ی پودر پنیسلین و چسب چوب استفاده کردم. جالب است بدانید که به دلیل خلاقیت بکار رفته در آن کاردستی، به مدت سه سال آن را به دیوار راه‌روی مدرسه آویخته بودند و همه افراد آن را تحسین می‌کردند. 

اکنون خلاقیت به عنوان یکی از ستون اصلی کارآفرینی و موفقیت به حساب می‌آید ضمن اینکه برای شروع یک کسب‌وکار موفق اولین چیزی که به آن نیاز خواهیم داشت یک ایده‌ی خلاق و نوین است. به همین منظور در این مقاله از سایت آکادمی هفت به بررسی چیستی خلاقیت پرداختیم. همچنین تفاوت خلاقیت با دیگر کارکردهای پویای ذهنمان را نیز بررسی کرده‌ایم. این مقاله ی کوتاه با تعاریفی ساده و جامع از مفاهیمی که نقش اساسی در فرآیند کارآفرینی دارند (ایده، خلاقیت، نوآوری) تصویر واضح تری به شما ارائه می دهد. پس در ادامه این مقاله با ما همراه باشید.

ایده (انگاره) 

ایده، یک مفهوم یا یک اثر ذهنی است. ایده (انگاره یا طرح) در حقیقت یک طرح ذهنی است. شاید بتوان ایده دادن را اولین گام برای حل یک مشکل یا برآورده کردن یک نیاز دانست. به عبارت دیگر ایده ساده‌ترین راه حلی است که انسان در برابر یک مساله یا نیاز به آن فکر می‌کند. هر چند می‌توان یک ایده را بسط داد و پیچیده کرد. به بیان دیگر، ایده مبتنی بر تفکری است که به این سئوالات پاسخ دهد :چه کنیم؟ چرا؟ چگونه؟ برای چه کسانی؟ پیش نیازها چیست؟ 

طرح یک ایده، با توجه به ماهیت ذهنی آن، می‌تواند فارغ از هر گونه قید و بندی صورت پذیرد. اما برای عملی کردن آن، باید به بسیاری از این محدودیت‌ها اعم از قوانین فیزیکی، حقوقی و … توجه کرد. طرح ایده‌های نو، رابطه مستقیمی با خیال پردازی و خلاقیت دارد .در ادامه به بررسی چیستی خلاقیت می‌پردازیم.

خلاقیت چیست؟

(خلاقیت چیست؟)

 خلاقیت(Creativity) 

خلاقیت به‌وجود آوردن چیزی نو در ارتباط با بشریت از روشی دور از انتظار و جدید است. استرنبرگ و لیوبارت (1999)؛ خلاقیت را این گونه تعریف می کنند: “توان تولید اثری نو و مفید.” خلاقیت، فرآیند ذهنی کشف ایده‌ها و مفاهیم، یا آمیزش ایده‌ها و مفاهیمِ موجود است که توسط فرآیند بینش خودآگاه یا ناخودآگاه تحریک می‌شود. در واقع خلاقیت یعنی به‌کارگیری توانایی‌های ذهنی برای ایجاد یا تبلور یک فکر یا مفهوم جدید که برخی نیز آن را به ترکیب ایده‌‌ها یا ایجاد پیوستگی بین ایده‌‌ها تعبیر نموده‌ اند.

ایده‌ی برتر 

ایده ی برتر، ایده‌ی خلاقی است که راهکار بهتر و با ارزش‌تری را برای حل چالش موجود، پاسخ به یک نیاز و کشف دنیای ناشناخته ارائه دهد، ضمناً باید پاسخگوی سوالات ذیل نیز باشد:

  • چالش پیش رو چیست؟
  • مخاطب آن کیست؟
  • راهکار جدید ارائه شده چیست؟

تفاوت خلاقیت با نوآوری

در این بین مفهوم دیگری تحت عنوان نوآوری وجود دارد که با خلاقیت تفاوت‌هایی دارد، اما برخی افراد این دو مفهوم را یکسان می‌دانند. در ادامه به بررسی تفاوت خلاقیت با نوآوری پرداخته‌ایم. خلاقیت پیدایی و تولید یک اندیشه و فکر جدید است در حالی که نوآوری عملی ساختن آن اندیشه و فکر جدید است. نوآوری به معنی به کارگیری تفکرات جدید ناشی از خلاقیت است، که در یک سازمان می‌تواند به صورت یک کالای جدید، خدمت و یا راه حل جدید برای انجام دادن کارها باشد. 

خلاقیت اشاره به قدرت ایجاد اندیشه های نو دارد و نوآوری به معنای کاربردی ساختن آن افکار تازه و نو است. تمایز این دو به بدین صورت است که اندیشه‌ای که خلق می‌شود علاوه بر بدیل بودن برای نوآوری باید در عمل قابل اجرا نیز باشد. حالا که ایده، خلاقیت و نوآوری را بهتر شاختیم، می خواهیم بدانیم در فرآیند کارآفرینی چه نقشی خواهند داشت، اما پیش از آن بیایید با تعریف کارآفرینی آشنا شویم.

کارآفرینی به چه معناست؟

(کارآفرینی به چه معناست؟)

کارآفرینی به چه معناست؟

كارآفريني فرآيند يا مفهومي است كه در طي آن فرد كارآفرين با ايده‌هاي نو، خلاق و شناسايي فرصت‌هاي جديد با جمع‌آوری منابع، اقدام به ايجاد کسب‌وکاری نوین، سازمانهاي نوظهور می‌کند. اين امر توام با پذيرش خطراتی است ولي غالباً منجر به معرفي محصول يا ارائه خدمات به جامعه مي‌شود. انگيزه‌هاي مختلفي در كارآفرينی تاثیرگذار مي‌باشد اعم از نياز به موفقيت، نياز به كسب درآمد و ثروت، نياز به داشتن شهرت، و مهمتر از همه نيازمند به احساس مفيد بودن و استقلال طلبي.

با این تعریف متوجه طبیعتاً باید متوجه شده باشید که حضور خلاقیت، شکل گیری ایده ها و وجود نوآوری، هرسه در فرآیند کارآفرینی نقش مهمی دارند. برای اینکه بتوانید کارآفرین باشید، باید ابتدا خلاق باشید، ایده‌های جدید به ذهنتان خطور کند، توانایی نوآوری داشته باشید و سپس با پذیرش ریسک کار، امکانات موجود، شور و علاقه و اراده ای قوی، دست به عمل بزنید.

به کدام افکار ایده نمی‌گویند؟

میان افکاری که می‌توان به آن‌ها ایده گفت و افکاری که ایده محسوب نمی شوند، تفاوت‌ها بسیارند، اما به چه افکاری ایده نمی‌گویند؟ به تفکری که به ابداع یا تغییر در ساختار چیزی نپردازد و صرفاً در ارتباط با موارد موجود باشد ایده نمی‌گویند، طبیعتاً اگر تفکر موجود منجر به تولید محصولی جدید شود می‌توان آن را ایده نامید.

برای مثال تولید تلویزیون‌های بزرگ برخوردار از ویژگی‌های خاص و برتر را نمی‌توان ایده ایده دانست، به دلیل اینکه ساختار را تغییر نمی‌دهد، اما ساخت یک تلویزیون با ساختار جدید مثلا ویژگی اتصال به کامپیوتر و یا LCD, LEDدرزمان خود ایده نوینی بوده است. بدیهی است تنها زمانی می‌توان یک تفکر را ایده دانست که شامل دو عنصر مهم خلاقیت و کارآیی باشد. 

معیارهای خلاق بودن ایده

در ادامه به معرفی معیارهایی که به‌وسیله آن می‌توان میزان خلاقیت یک ایده را سنجید می‌پردازیم:

  • ساده بودن
  • زیرکانه بودن
  • به خوبی ترسیم و ارائه شدن
  • آشنا و مأنوس بودن
  • قوی و رسا بودن
  • توانایی بکارگیری آن در چند زمینه
  • تازه و اصیل بودن
  • انعطاف پذیری و قابل تغییر بودن
  • توانایی به چالش کشیدن آن
معیارهای کارآیی ایده

(معیارهای کارآیی ایده)

معیارهای کارآیی ایده

  • در عین بزرگی، ساده بودن
  • استراتژی کسب و کار را حمایت کردن
  • بطور مشخص جدید و بهتر بودن
  • قابل اثبات بودن
  • سوددهی
  • به سرعت و به آسانی اجرا شدن
  • در راستای اولویت های فناوری کشور قرار گرفتن
  • خلاق بودن ایده

ویژگی‌های یک فرد خلاق

آلن کار، در کتاب روان‌شناسی مثبت، ویژگی‌های یک فرد خلاق را به شرح ذیل اعلام می‌کند:

  1. استعداد یا قریحه‌ی خاص
  2. انگیزش درونی برای سخت کارکردن در رشته ای که فرد استعدادش را دارد.
  3. مهارت به خوبی پرورش یافته برای تفکر واگرا
  4. گشودگی به تجربه
  5. انعطاف پذیری
  6. داشتن سرشتی ساختار شکن

فرد خلاق می‌تواند نوعی دیگر به مسائل نگاه کند، یعنی به راه‌حل‌ها و پاسخ‌های موجود اکتفا نمی‌کند، ذهن پرسشگر او مدام در حال بررسی امکان‌های مختلف است. فرد خلاق نگاه خود را توسعه می‌بخشد و از تعابیر و برداشت‌ها عبور می‌کند ضمناً برای یافتن بهترین راه حل و ایده، صبور است. 

خلاقیت در کارآفرینی

0خلاقیت در کارآفرینی)

سخن آخر

فی‌الواقع می‌دانیم برای کارآفرین بودن، باید به ذهن خود اجازهی خلاقیت و پرواز کردن بدهیم، نوع نگاه و دید خود را عوض کنیم، از زوایای مختلفی به هر مسئله بیاندیشیم. برای کارآفرین بودن باید ایده‌هایمان را در چارچوب خلاقیت و کارآمدی دسته‌بندی کنیم تا گرفتار ایده‌نماها نشویم و در آخر نوآوری خود نیز می‌تواند به پویایی بیشتر تولید یک محصول یا خدمت کمک کند و همواره از عناصر اصلی پیشرفت در کسب و کار است.

در این مقاله از سایت آکادمی هفت به بررسی مفاهیم ایده، خلاقیت، نوآوری و تاثیرات این مفاهیم در کارآفرینی پرداختیم. امیدواریم که مطالب ذکر شده در این مقاله برای شما عزیزان مفید واقع شده باشد. ممنون که تا انتهای این مطلب با ما همراه بودید.

منابع:

وب سایت رسمی دانشگاه آزاد اسلامی واحد میبد www.maybodiau.ac.ir 

وب سایت مرکز کارآفرینی دانشگاه اصفهان www.ui.ac.ir

وبلاگ رسمی علی خداشاهی www.alikhodashahi.blogfa.com

وب سایت رسانه های اجتماعی www.socialmedia.ir

کتاب 101 تکنیک حل خلاق مسئله، (راهنمای اندیشه نو برای کسب و کار)، تالیف جیمز هیگینز، ترجمه محمود احمدپورداریانی

کتاب روان شناسی مثبت، علم شادمانی و نیرومندی های انسان؛ نوشته: آلن کار، ترجمه: حسن پاشا شریفی، جعفر نجفی زند.

برچسب‌ها :

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

Rating*