زبان بدن در محیط اجتماعی و کاری


academyhaft 15 مرداد 1396 دقیقه مطالعه
iOS 14

دسترسی سریع به عناوین

تأثیر فضا

شیوه ی قرار گرفتن شما در محیط و حرکت کردن درون آن بر نگرش، احساسات و نحوه ی برداشت مردم از شما تأثیر می گذارد. افرادی که در ارتباط با دیگران جایگاه درست را انتخاب می کنند، مهار تعامل را به دست دارند. اگر بدانید در تعامل با دیگران کجا و چگونه قرار گیرید، می توانید نسبت به تصویر دیگران از خودتان کنترل داشته باشید.

شناخت فضای شخصی

انسان ها دایره هایی از فضا در اطرافشان دارند که دامنه ای از نزدیک ترین فاصله (مثل تماس بدنی) تا فاصله های دور را شامل می شود (با وجود اینکه دیده می شوید، کسی نمی تواند شما را لمس کند).  انسان ها از طریق حرکات بدن شان آنچه را که در حیطه ی قلمروی خود می دانند و اینکه دیگری چقدر می تواند به آن نزدیک یا از آن دور شود را مشخص می کند.

پنج منطقه

ادوارد هال، مردم شناس آمریکایی، حریم و فضای شخصی افراد را به پنج منطقه ی مجزا تقسیم کرد. رابطه ی شما با فرد دیگر تعیین می کند که چقدر اجازه می دهید او به شما نزدیک شود. هال پنج منطقه ی فضایی هم مرکز را که بر رفتار تأثیر می گذارند، مشخص کرد:

  1. منطقه ی بسیار صمیمی و نزدیک (0تا15 سانتی متر): این فضا مختص عشاق، دوستان نزدیک و اعضای خانواده است و موقعیتی برای صمیمی ترین رفتارها مانند لمس کردن، بغل کردن و بوسیدن محسوب می شود.

  2. منطقه ی صمیمی و نزدیک (15 تا 45 سانتی متر): این فضا ناحیه ای است که در آن عشاق، دوستان و خویشاوندان پذیرفته می شوند و فاصله ای راحت و ایمن است. اگر شخص غریبه ای، کسی که او را به خوبی نمی شناسید یا کسی که خیلی از او خوشتان نمی آید، وارد این فضا شود، احساس ناراحتی می کنید و بدن تان واکنش هایی با هدف محافظت از خود نشان می دهد.

  3. منطقه ی شخصی (45 سانتی متر تا ½ متر): بیشتر غربی ها این فاصله را راحت ترین میزان فاصله در روابط شخصی می دانند. اگر نزدیک تر از این فاصله شوید، شخص مقابل احساس تهدید و خطر می کند و اگر بیرون از این فضا قرار بگیرید، طرف مقابل شما را فردی طرد کننده قلمداد می کند.

  4. منطقه ی اجتماعی (2/1 – 6/3 متر): وقتی که در تعامل کاری و تجاری با فروشنده ی مغازه یا تاجری هستید، در فاصله ی یادشده بیشترین احساس راحتی را دارید. اگر از این حد جلوتر بروید زیادی صمیمی به نظر خواهد رسید و اگر بیرون از این فضا قرار بگیرید، فردی گستاخ و سرد جلوه می کنید.

  5. منطقه ی عمومی (6/3 متر و بیشتر): اگر این فاصله رعایت نشود، احساس می کنید به حریم شما تجاوز شده و رابطه تان در هم پیچیده است و اگر فاصله ی شما بیشتر از این شود، احساس می کنید از مخاطب دور شده اید و ارتباط برقرار کردن برایتان سخت می شود.

نکته: فاصله ی بین افراد نشان دهنده ی رابطه ی آن ها و چگونگی احساساتشان نسبت به همدیگر است.

موقعیت های قلمرو دیگر

علاوه بر پنج منطقه ی موجود در فضای شخصی شما، موقعیت های قلمرویی دیگر هم دارید که شخصی  خصوصی محسوب می شوند:

  1. فضای درونی: افکار و احساسات درونی تان.

  2. فضای نزدیک بیرونی: دوستان، خانواده و همکاران نزدیک.

  3. فضای عمومی: دنیای بزرگ تری که در آن با افراد مختلف تعامل دارید.

نکته: شخصیت های بزرگ فضای خود را با حرکاتشان پُر می کنند. بازو و دست های خود را نسبت به افرادی که آرام تر هستند، دوتر از بدنشان قرار می دهند. حرکات بدن آن ها واضح، آشکار و هدفمند است. افراد درون گرا، از حرکات بدنی کمتر و ظریف تری استفاده می کنند.

نکته: فضای شخصی افراد با مرتبه و موقعیت آن ها در ارتباط است. رؤسای جمهور، شرکای اصلی و مدیران ارشد به فضای بیشتری نیاز دارند تا بتوانند انتظارات مربوط به موقعیت شان را از دیدگاه خود و دیگران برآورده کنند.

نکته: شما می توانید نسبت به مقدار فضایی که یک شخص نیاز دارد، به موقعیت و مرتبه ی اجتماعی او پی ببرید. هرچه فضای بیشتری لازم داشته باشد، احتمالاً مقام و مرتبه ی اجتماعی او بالاتر است.

نکته: هرچه بیشتر در مورد فضای شخصی تان با دیگران صریح باشید؛ به همان اندازه، سایر افراد در شناخت مرزها و رفتارهای متناسب با شما راحت خواهند بود.

به کار گیری فضا

شیوه ی شما برای اشغال کردن فضا، نگرشتان را نشان می دهد.

  • نشان دادن مالکیت

 وقتی از دست هایتان برای هدایت و راهنمایی شخص دیگری استفاده می کنید یه دستتان بر پشت او می گذارید، در واقع کنترل را در دست می گیرید. با لمس کردن آنچه متعلق به شماست، غالب و مسلط می شوید. وقتی دستتان را بر جسمی می گذارید، مالکیتتان را بر آن جسم نشان می دهید. لمس وسیله یا شخصی به طور ضمنی نشان می دهد که با آن وسیله یا شخص رابطه دارید. با آگاهی از این ترفند می توانید کسی را بترسانید، بر کسی مسلط شوید یا وقتی که شخصی دارد قصد دارد شما را بترساند یا بر شما مسلط شود، متوجه آن بشوید.

نکته: اگر شخصی که شما او را نمی شناسید به خانه یا دفتر کارتان بیاید، می توانید با تکیه دادن به چارچوب در و داشتن حالتی سلطه جویانه، تسلط و مالکیتتان را نشان دهید.

  • نشان دادن سلطه پذیری

 بیشتر اوقات ورود به محیطی بیگانه باعث می شود که افراد احساس راحتی نکرده و به شیوه ای مطیعانه رفتار کنند. در این شرایط آن ها برای نشستن منتظر تعارف می شوند، به اشیا دست نمی زنند و نسبت به حرکات خود محتاط هستند.

نکته: اگر به عمد می خواهید مطیع قلمداد شوید، بازوها و دست هایتان را نزدیک خود قرار داده و بدین طریق بدنتان را فشرده و جمع نشان دهید.

  • حفاظت از فضای شخصی

 افراد معمولاً با تعصب تمام از فضای اطرافشان مراقبت و حفاظت می کنند. گویی انسان ها حبابی نامرئی در اطراف خود ایجاد می کنند و در آن فضا دیت به عمل می زنند. اگر می خواهید رفتارتان حمل بر بی احترامی نشود، تا زمانی که به منطقه ی بسیار صمیمی طرف مقابل دعوت شوید صبر کنید.

  • آشکار شدن حس راحتی یا ناراحتی

میزان نزدیکی و دوری و زاویه ای که نسبت به طرف مقابل می گیرید، میزان راحتی شما با آن شخص را نشان می دهد.

نکته: قرار دادن فاصله و اجسام بین خود و دیگران، گفت و گو را ناخوشایند می کند. اگر بیش از اندازه دور بایستید، سرد و نجوش به نظر می رسید، اگر زیادی نزدیک شوید مزاحم. اگر شانه ی خود را از شخص مقابل برگردانید به او نشان می دهید با او راحت نیستید.

حفظ فضای شخصی

موقعیت نشستن شما با مقام و مرتبه تان ارتباط دارد و روی برداشت مردم از شما تأثیر می گذارد. موقعیت نشستن سایر افراد در تعامل با شما، نگرش آن ها نسبت به شما، دیدگاه شان نسبت به خودشان در این ارتباط و میزان مشارکتی را که می توانید از آن ها انتظار داشته باشید، نشان می دهد.

  • صحبت کردن در موقعیتی آرام و آسوده

نشستن در حالی که گوشه ی میز مستطیل شکل بین شما و فرد دیگر قرار دارد، امکان گفت و گویی دوستانه و آسوده را افزایش می دهد. در این حالت به راحتی می توانید همدیگر را ببینید و بقیه فضای اتاق را هم برای حرکات بدن در اختیار دارید. همچنین در صورت لزوم گوشه ی میز، مانند مانعی ظریف عمل می کند.

نکته: هرگاه می خواهید بر افراد دیگر تأثیر بگذارید، باید در جست و جوی نقطه نظرات آن ها باشید تا در کنارتان احساس راحتی کنند.

  • جنگ و دفاع

 با نشستن پشت میز و در مقابل فرد دیگر، در واقع بین او و خودتان مانعی قرار داده و فضایی خصومت آمیز و دفاعی به وجود آورده اید. این مانه مثل بنیان و پایه ای عمل یم کند ک بر اساس آن هر یک از دو طرف می توانند جایگاه استوار خود را داشته باشند و مواضع خود را اعلام کنند.

نکته: در محیط های کاری نشستن پشت میز و در مقابل فرد دیگر، به طور ضمنی نشانگر فضایی رقابتی است. در موثعیت های اجتماعی مثل مهمانی یا رستوران این حالت مثبت در نظر گرفته شده و امکان مکالمه و گفت و گو برای افراد را فراهم می کند.

نکته: اگر بخواهید در محیط کار شخصی را سرزنش و توبیخ کنید یا به او نشان دهید که شما رئیس هستید، پشت میز و دقیقاً رو به روی او بنشینید.

نکته: نتایج پژوهش ها نشانگر این است که مدیرانی که از میز کارشان به عنوان یک مانع بین خود و دیگران استفاده می کنند، مخاطبانی فعال و منصف قلمداد می شوند و احتملاً اهل پارتی بازی نیستند.

  • ایجاد برابری

وضعیت نشستن افراد بر پویایی قدرت گروه تأثیر می گذارد. کسانی که در دو طرف شخص صاحب بالاترین رتبه و مقام (صاحب بیشترین قدرت) می نشینند، پس از او صاحب بیشترین میزان قدرت هستند. شخص سمت راست نسبت به شخص سمت چپ خود قدرتمندتر است و هرچه فردی از صاحب قدرت دورتر بنشیند قدرتش کمتر است. هر کس که رو به رو صاحب قدرت می نشیند، در واقع در موقعیتی رقابتی با او قرار دارد و احتملاً باعث بروز مشکلات می شود.

نکته: در محیط های تجاری، میزهای مستطیل شکل به نحو مؤثری برای گفت و گوهای کوتاه و مؤاخده ها، استفاده می شوند. میز گرد فضایی غیر رسمی و آسوده فراهم می آورد و میز مربع هم برای دور هم نشستن  در کافه ها است. افراد صاحب مقام رو به روی در می نشینند و پشت خود را به در نمی کنند.

تطبیق دادن خودتان با موقعیت

نحوه ی حرکت و تفکر شما در زمان هایی که ایستاده اید با زمان هایی که نشسته اید، متفاوت است. بسته به اینکه برای جلب توجه کردن ایستاده اید یا در صندلی تان قوز کرده اید، نوع تفکر و رفتارتان متفاوت می شود. نوع حالت بدن تان بیانگر تفکر و دیدگاه شما نسبت به دنیاست. در مقابل، دنیا و مردم نیز به نوبه ی خود به پیام هایی که می فرستید، واکش نشان می دهند.

  • حالت دراز کش

 اگر دراز کشیده یا روی میز کارتان افتاده و مانند توپی جمع شده باشید، احتملاً حالت شما نوعی بی احترامی کردن به همکاران و دوستان تان تلقی می شود. در صورتی که از شما توجه و ادب انتظار می رود، حالت بدنی خود را تغییر دهید.

نکته: اگر بی نهایت غالب و مقتدر هستید یا درمیان دوستانی بسیار خوب و فضایی غیررسمی و دوستانه قرار دارید، می توانید به حالت دراز کش و افقی درآیید. حالت اول نشانگر این است که شما به آنچه مردم می گویند و فکر می کنند اهمیتی نمی دهید؛ حالت دوم بیانگر بودن در کنار افراد مورد اعتمادتان است.

نکته: در حالت دراز کشیده ی طاق باز افکار به جریان می افتند و وسیع می شوند؛ در حالت ایستاده افکار منسجم تر، واضح و صریح تر می شوند. شما همواره به هر دو شیوه احتیاج دارید.

  • حالت ایستاده و عمودی

کسی که خود را پایین تر از شما قرار می دهد، در حال ارئه ی حالتی مطیعانه از خود است و در مقابل کسی که بالای سرتان ایستاده، پیام برتری و تسلط خود را به شما می رساند.

نکته:

پایین آوردن خود: اگر کسی بخواهد خود را کوچک تر و مؤدب نشان دهد، هنگام ملاقات با افراد صاحب مقام و والا مرتبه، کلاهش را بر می دارد یا سرش را کمی خم می کند. وقتی چشم هایتان رو به پایین است، در پایین ترین سطح و حالت اجتماعی خود قرار می گیرید. هر مقدار که فرد بیشتر احساس سلطه پذیری کند، بدن خود را در حالت پایین تری قرار می دهد. اما گاهی اوقات کوچک کردن خود می تواند مرتبه ی شما را بالا ببرد.

نکته: بالا بردن خود: رؤسا و بزرگان همواره بالای میز می نشینند، یا صندلی آن ها بالاتر از بقیه قرار خواهد داشت.  برای احساس اقتدارتان، سینه ی خود را ستبر کنید. صاف و کشیده بایستید و مستقیماً به چشم های دیگران نگاه کنید. هنگام جلسات بایستید تا توجه ها را به خودتان جلب کنید و کنترل را در دست بگیرید.

  • حالت نامتقارن

اگر پشت میزتان نشسته اید و یکی از دست هایتان روی میز و دیگری بر کمرتان قرار دارد، در حالتی نا متقارن نشسته اید. حالت بدنی صاف و قائم، از احترام و اقتدار برخوردار است. حالت های بدنی نامتقارن افراد را کنجکاو کرده و اطلاعات بیشتری را دربازه ی شخص آشکار می کنند. کسی که بدنش سیال و پُر حرکت است مسائل بیشتری را آشکار می کند. وقتی تنه و دست و پای شما در حالتی متضاد قرار گرفته باشند، تأثیرگذار خواهند بود و ایجاد علاقه و جلب توجه می کنند.

 

برای مطالعه مقدمه این مقاله کلیک کنید:

مقدمه

مقاله های مرتبط:

بیشترین استفاده از زبان بدن

نگاهی دقیق تر به حرکات غیر کلامی

پیش به سوی اصل ماجرا در زبان بدن

چشم ها همه چیز را می گویند

ایجاد ارتباط

کسب بینش و آگاهی نسبت به تأثیرات حالت قرارگیری بدن

حقایقی در کف دستان شما

نشان دادن تعهد و نگرش از طریق نحوه ایستادن

بخش ده تایی ها (ده روش برای درک افراد، بدون پرسیدن)
منبع:
زبان بدن نوشته الیزابت کوتکه
برچسب‌ها :

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

Rating*